Plac Centralny dostał Patrona






ZAPROSZENIE






Zarządzanie ryzykiem jako wymóg corporate governance





Kilka uwag o demokracji


Jan Szczepankiewicz

Pojecie ustroju demokratycznego zostało sformułowane jak wiemy już przez starożytnych Greków i oznacza ono ogólne założenie sprawowania władzy przez lud. System ten przez następne tysiąclecia w zasadzie występował sporadycznie , w ograniczonym zakresie - nie obejmując wszystkich obywateli w procesie tworzenia i sprawowania władzy .W cywilizacji europejskiej został on w zasadzie zarzucony .Dopiero wiek XIX przyniósł rozwój myśli demokratycznej w jej globalnym wymiarze, a eskalacja żądań rozszerzenia swobód i uprawnień ogółu społeczeństw, doprowadziła do zrealizowania na świecie postulatu demokracji powszechnej.

Gnębiona wojnami, głodem i tyranią ludzkość upatruje w mechanizmach demokratycznych zabezpieczenia swej godności oraz praw człowieka- w ogóle . Trzeba przyznać, że faktycznie w dużej mierze następują tu istotne, pozytywne zmiany - również na skutek wywierania różnorakich ponadnarodowych nacisków.
Nie sposób jednak nie zauważyć, że system ten sam przez się nie przynosi powszechnego podniesienia poziomu życia obywateli, a oczekiwania w zakresie utożsamiania się rządzących z rządzonymi, a i rządzonych z tak wykreowaną władzą spełzają przeważnie na niczym.

Także decyzje podejmowane przez aktywny ogól uprawnionego społeczeństwa często zaznaczone są błędem, co w historii prowadziło niejednokrotnie wręcz do powstawania nieludzkich tyranii ( Hiszpania, Niemcy, Chile). Budowane z taką determinacją ustroje demokratyczne są przy tym bardzo kosztowne i stają się przyczyną ogromnych strat materialnych, spłaszczenia możliwości rozwoju moralnego narodów i ograniczenia potencjału niekiedy bardzo wartościowych, a pozbawionych siły przebicia elit. Dogmatyczne równanie praw członków społeczeństw i tworzenie tam systemów zabezpieczeń socjalnych odbywa się niestety kosztem ich najaktywniejszych grup, nie chroniąc przy tym skutecznie najsłabszych. Ograniczeniom ulega prawo do rzeczywistego stanowienia o sobie pojedynczych obywateli a także całe państwa zatracają cześć swoich suwerennych uprawnień. Dzieje się tak w imię często pozornego bezpieczeństwa ogółu, w imię zunifikowanej politycznej poprawności.

Dostrzegając wady demokracji lecz równocześnie biorąc pod uwagę jej powszechność i nie odwracalność w globalnym wymiarze- na tym etapie rozwoju ludzkości- traktujmy darowane przez nią możliwości działania jako narzędzie zapewne niedoskonałe, ale jedynie dostępne, przy pomocy którego należy chronić preferowany przez siebie system wartości.

Na kartach historii Polski i Polaków znajdujemy również wydarzenia doniosłe dla rozwoju tej formy ustrojowej - w wymiarze światowym. Rzeczpospolita Szlachecka, uchwalenie Konstytucji 3 Maja, udział Polaków w walkach o niepodległość Stanów Zjednoczonych sprawiają ,że nikt nie może nam tutaj zarzucić absencji i kierować do odbycia upokarzającego terminu. Dotknęły nas również wszelkie możliwe dziejowe skutki błędów i wynaturzeń tej formacji. Wolelibyśmy zatem nie być podmiotem szczególnej międzynarodowej troski w zakresie indywidualnych zasad jej budowania, gdyż w przeszłości ingerencja ta nie była dla nas korzystna. Charakterystyczna dla tego ustroju tendencja do zwiększania biurokratycznych kosztów sprawowania władzy , występująca nagminnie dezinformacja wyborców, prezentowany przez polityków populizm sprawiają ,ze propozycje ekonomicznie zdrowe i prawdziwie korzystne stają się dla ludzi nierozpoznawalne. Musimy więc w imię troski o uczciwego obywatela- podatnika i wyborcę torować drogę poznaniu mechanizmów którym on podlega, a których nie jest świadomy.


         
© Małopolskie Forum Przedsiębiorczości 2004